伤寒论坛 » 邢斌 » 祝味菊论桂枝汤——《祝味菊医学五书评按》样稿之二
2007-10-10 22:23
岐黄
祝味菊论桂枝汤——《祝味菊医学五书评按》样稿之二
[b][font=宋体][size=14pt]祝味菊论桂枝汤[/size][/font][/b]
[b][font=宋体][size=14pt]——《祝味菊医学五书评按》样稿之二[/size][/font][/b]
[b]
[/b]
[b][font=宋体][size=14pt]出自《伤寒方解》[/size][/font][/b]
[b][font=宋体][size=14pt]一、[/size][/font][/b][b][size=14pt][font=Times New Roman] [/font][/size][/b][b][font=宋体][size=14pt]桂枝汤方[/size][/font][/b][b]
[/b]
[color=black][font=宋体][size=10.5pt][size=3][/size]
[/size][/font][/color]
[color=black][font=宋体][size=10.5pt][size=3]桂枝[/size][/size][/font][/color][font=宋体][size=7.5pt]三两,去皮[/size][/font][size=3][color=black][font=宋体][size=10.5pt]
[/size][/font][/color][color=black][font=宋体][size=10.5pt]芍药[/size][/font][/color][/size][font=宋体][size=7.5pt]三两[/size][/font][size=3][color=black][font=宋体][size=10.5pt]
[/size][/font][/color][color=black][font=宋体][size=10.5pt]甘草[/size][/font][/color][/size][font=宋体][size=7.5pt]二两,炙[/size][/font][size=3][color=black][font=宋体][size=10.5pt]
[/size][/font][/color][color=black][font=宋体][size=10.5pt]生姜[/size][/font][/color][/size][font=宋体][size=7.5pt]三两,切[/size][/font][size=3][color=black][font=宋体][size=10.5pt]
[/size][/font][/color][color=black][font=宋体][size=10.5pt]大枣[/size][/font][/color][/size][font=宋体][size=7.5pt]十二枚,擘[/size][/font][color=black][font=宋体][size=10.5pt][size=3] [/size][/size][/font][/color][color=black][font=宋体][size=10.5pt][size=3]
[/size][/size][/font][/color]
[size=3][color=black][font=宋体][size=10.5pt]上五味,[/size][/font][/color][color=red][font=宋体][size=10.5pt]父(造字)[/size][/font][/color][color=black][font=宋体][size=10.5pt]咀三味,以水七升,微火煮取三升,去滓。适寒温,服一升。服已须臾,啜热稀粥一升余,以助药力。温覆令一时许,遍身[/size][/font][/color][color=red][font=宋体][size=10.5pt]漐漐(用简体)[/size][/font][/color][color=black][font=宋体][size=10.5pt]微似有汗者益佳,不可令如水流漓,病必不除。若一服汗出病差,停后服,不必尽剂。若不汗,更服依前法。又不汗,后服小促其间,半日许,令三服尽。若病重者,一日一夜服,周时观之。服一剂尽,病证尤在者,更作服。若汗不出者,乃服至二三剂。禁生冷、粘滑、肉面、五辛、酒酪、臭恶等物。
[/size][/font][/color][/size]
[color=black][font=宋体][size=10.5pt][size=3][/size]
[/size][/font][/color]
[b][font=黑体][size=12pt]解:[/size][/font][/b][color=black][font=宋体][size=10.5pt][size=3]本方乃伤寒祖方之首选,为调和营卫之主剂,其组合应以芍药为主药,桂枝为重要副药。盖适用本法之标准在皮肤蒸发机能亢进而自汗出者。故用芍药以调节其亢进之机转,而桂枝则不过补助心脏之作用而已,故麻黄汤中亦用之,其非主药可知矣。它如甘草之和中助液、生姜暖胃、大枣培中,皆所以补偿其自汗之消耗也。
[/size][/size][/font][/color][color=black][font=宋体][size=10.5pt][size=3]
[/size][/size][/font][/color]
[size=3][color=black][font=宋体][size=10.5pt]《太阳病上》[/size][/font][/color][color=black][size=10.5pt][font=Times New Roman]12[/font][/size][/color][color=black][font=宋体][size=10.5pt]条、[/size][/font][/color][color=black][size=10.5pt][font=Times New Roman]13[/font][/size][/color][color=black][font=宋体][size=10.5pt]条,皆为桂枝汤所主之证。《太阳病中》[/size][/font][/color][color=black][size=10.5pt][font=Times New Roman]42[/font][/size][/color][color=black][font=宋体][size=10.5pt]条、[/size][/font][/color][color=black][size=10.5pt][font=Times New Roman]44[/font][/size][/color][color=black][font=宋体][size=10.5pt]条、[/size][/font][/color][color=black][size=10.5pt][font=Times New Roman]45[/font][/size][/color][color=black][font=宋体][size=10.5pt]条、[/size][/font][/color][color=black][size=10.5pt][font=Times New Roman]53[/font][/size][/color][color=black][font=宋体][size=10.5pt]条、[/size][/font][/color][color=black][size=10.5pt][font=Times New Roman]54[/font][/size][/color][color=black][font=宋体][size=10.5pt]条、[/size][/font][/color][color=black][size=10.5pt][font=Times New Roman]93[/font][/size][/color][color=black][font=宋体][size=10.5pt]条、[/size][/font][/color][color=black][size=10.5pt][font=Times New Roman]97[/font][/size][/color][color=black][font=宋体][size=10.5pt]条,《阳明病》[/size][/font][/color][color=black][size=10.5pt][font=Times New Roman]246[/font][/size][/color][color=black][font=宋体][size=10.5pt]条,《太阴病》[/size][/font][/color][color=black][size=10.5pt][font=Times New Roman]289[/font][/size][/color][color=black][font=宋体][size=10.5pt]条,《厥阴病》[/size][/font][/color][color=black][size=10.5pt][font=Times New Roman]385[/font][/size][/color][color=black][font=宋体][size=10.5pt]条,皆宜桂枝汤之证。《太阳病》[/size][/font][/color][color=black][size=10.5pt][font=Times New Roman]15[/font][/size][/color][color=black][font=宋体][size=10.5pt]条,为可与桂枝汤之证。
[/size][/font][/color][/size][size=3][color=black][font=宋体][size=10.5pt]
[/size][/font][/color][/size]
[color=black][font=宋体][size=10.5pt][size=3]煮服法中应注意者有三点:一、用微火煮者,恐伤药力也。二、啜热稀粥者,使胃中水谷之气充分而增加其抵抗也。三、遍身微似有汗不可令如水流漓者,恐大汗伤液而反牵掣其调节之机转也。[/size][/size][/font][/color][color=black][font=宋体][size=10.5pt][size=3]
[/size][/size][/font][/color]
[b][font=楷体_GB2312][size=12pt]评按:[/size][/font][/b][color=blue][size=3][font=楷体_GB2312]该方历代医家均以桂枝为君药,祝先生独谓芍药为主。其实争论桂枝汤何药为君、何药为臣,实际价值并不大。因为桂枝汤总是桂、芍并用的,而且一般说来甘草、[/font][color=black][font=楷体_GB2312][size=10.5pt]生姜[/size][/font][/color][/size][font=楷体_GB2312][size=9pt]、[/size][/font][/color][size=3][color=blue][color=black][font=楷体_GB2312][size=10.5pt]大枣均不可少,甚至连将息法都应该遵从[/size][/font][/color][font=楷体_GB2312]。若随意增损药味,或不依法服药,其疗效很可能会降低。邢斌医师把这一类方剂称为精确处方,其正在撰写的《方剂学新思维》有专门章节论述,可供参考。其实,祝先生自己也说“[/font][color=black][font=楷体_GB2312][size=10.5pt]本书重在整个的方,不在单纯药物。苟此方而合于此证,则不问其病之原因如何,皆一例治之,覆杯有效。”[/size][/font][/color][font=楷体_GB2312]可是在这里,为了强调[/font][color=black][font=楷体_GB2312][size=10.5pt]调节皮肤蒸发机能的亢进,把芍药说成主药,未免机械[/size][/font][/color][/color][font=楷体_GB2312][color=blue]。[/color][color=blue] [/color][color=blue][/color][/font][/size]
[size=3][color=blue][font=楷体_GB2312]历代医家把桂、芍割裂开来,确也不乏其人。如程门雪先生用桂枝汤于发汗解表,重桂枝而轻芍药,并配合柴胡、葛根、羌活、防风之类;用于止汗,重芍药而轻桂枝,并配合煅龙骨、煅牡蛎之类。其实,若治太阳伤寒,可用麻黄汤,何必用桂枝汤加辛温解表药呢?若治太阳中风,则用桂枝汤使[/font][color=black][font=楷体_GB2312][size=10.5pt]遍身[/size][/font][/color][color=red][font=宋体][size=10.5pt]漐漐[/size][/font][/color][color=red][font=楷体_GB2312][size=10.5pt](用简体)[/size][/font][/color][color=black][font=楷体_GB2312][size=10.5pt]微似有汗最妙[/size][/font][/color][/color][font=楷体_GB2312][color=blue],加辛温解表药反致偾事。至于杂病自汗用桂枝汤,桂、芍等量即可,也不必重芍而轻桂,临床验案颇多。下面介绍邢斌医师用桂枝汤加味治疗的一例较为奇特的汗证医案。[/color][color=blue] [/color][color=blue][/color][/font][/size]
[font=楷体_GB2312][size=3][color=blue]患者王某某,女,71岁。曾有数十年眩晕,在邢医师处治疗数周已愈。并有肺气肿病史,行走时气喘,治疗数月不效。2005年10月6日以奇特的出汗异常就诊。[/color][color=blue] [/color][color=blue][/color][/size][/font]
[font=楷体_GB2312][size=3][color=blue]病史:3年来患者每在春秋两季会出现坐或行走时全身发冷,皮肤扪之冰冷,行走时还涔涔汗出,坐时不出汗,恶风。但卧睡时无上述症状,进入冬天或夏天也无上述症状。近日因气温下降,坐或行走时全身发冷,皮肤扪之冰冷,行走时汗出,恶风而来求诊。素有肺气肿病史,一直胸闷,行走时气喘。舌淡红带紫,苔薄白,边有齿印,脉沉细。[/color][color=blue] [/color][color=blue][/color][/size][/font]
[font=楷体_GB2312][size=3][color=blue]处方:桂枝9克,白芍9克,炙甘草9克,生姜3片,红枣6枚,厚朴9克,杏仁9克,茯苓15克,白术9克,附子3克,7剂。[/color][color=blue] [/color][color=blue][/color][/size][/font]
[font=楷体_GB2312][size=3][color=blue]用法:上方煎汤温服,并啜热稀粥1碗,平躺盖薄被,以微微汗出为度。[/color][color=blue] [/color][color=blue][/color][/size][/font]
[font=楷体_GB2312][size=3][color=blue]患者依法服药,3剂后肢冷、出汗、恶风之症大减,服完7剂痊愈。[/color][color=blue] [/color][color=blue][/color][/size][/font]
[font=楷体_GB2312][size=3][color=blue]随即改方调治其肺气肿,但以后一直未再来就诊。2006年3月9日以他疾来诊时告知上述出汗异常再未发作。[/color][color=blue] [/color][color=blue][/color][/size][/font]
[size=3][color=blue][font=楷体_GB2312]关于桂枝汤方后的将息法不妨再多说几句。[/font][font=楷体_GB2312][size=10.5pt]近代有医家诋毁本方者,如王清任《医林改错》,咸谓古方不能治今病。张锡纯则力驳王氏之非,认为服桂枝汤有效无效全在方后之将息法中,即服药后啜热稀粥以助药力。因近人多不能遵方旨啜粥,张氏为此特创制“加味桂枝代粥汤”,即桂枝汤中加入黄芪、知母、防风,借诸药之升补走表之力起到啜热稀粥的效果。由于现代社会生活节奏紧张,很多人都做不到严格按本方将息,故张氏新方值得临床重视。姜宏军医师[/size][/font][font=楷体_GB2312]最初行医时曾笃信西医,一次受风寒后感冒,恶风、鼻塞、流涕、自汗,为图方便服用西药感冒片、抗病毒药,历经1月竟丝毫无效,乃试服加味桂枝代粥汤(桂枝9克、白芍[/font][color=black][font=楷体_GB2312][size=10.5pt]9[/size][/font][/color][font=楷体_GB2312]克、黄芪15克、知母6克、防风9克、生姜6克、炙甘草6克、大枣6克),服药后只觉周身微热,微有汗出,第二日诸症竟霍然若失,自是深信中医药之疗效。[/font][/color][/size]
[size=3][color=blue]
[/color][/size]
[size=3]
[/size]
[size=3][color=purple][font=楷体_GB2312](本书即将由中国中医药出版社出版,邢斌、黄力主编,姜宏军、姚洁敏副主编。)[/font][/color][/size]
2007-10-10 22:40
flying eagle
密切关注该书的出版:)
2007-10-10 23:03
drsuofcm
关注
学习
:handshake
2007-10-10 23:19
奥运
祝味菊
《祝味菊医学五书评按》的出版一定使火神派光芒四射
2007-10-11 00:29
zhengshenqq
密切关注该书的出版
2007-10-11 08:39
神农派
这样的书,好看!
2007-10-11 21:34
dslzsk
《祝味菊医学五书评按》并不认为祝味菊是火神派。
2007-10-15 22:28
波波菜
什么时候出版!
是什么时候出版,我要买!
2007-10-17 20:20
dslzsk
出版信息:
[url]http://csln.net/qksd/clients/2002/Index.aspx?job=viewnews&pageid=500-9946[/url]
2007-12-28 08:44
guanhf
大家都挺关注的
页:
[1]
Powered by Discuz! Archiver 5.5.0
© 2001-2006 Comsenz Inc.